دف، متعلق به هیچ جا و هرجا

آذر / ۲۱

دف، متعلق به هیچ جا و هرجا

/

سازهای کوبه ای از قدیمی¬ترین سازهای هستند، که توسط انسان ها نواخته شده اند. دف، سازیست که نمیتوان آن را محدود کرد. دف متعلق به هیچ جا و همه جاست. ردپای پیدایش و ساخت اولیه آن را به هیچ قوم یا ملیتی نمی توان نسبت داد. دف به لحاظ سادگی ساختمان و قداست، همیشه مورد توجه مردم بوده و از سازهای کهن به حساب می آید. در دوران پیش از اسلام دف در موسیقی ایرانی و کردی حضور داشته است، بطوریکه رد پای ریتم‌های آن هنوز در موسیقی کردی وجود دارد. اما با شروع دوره اسلامی این ساز برای بیش از ۱۳ قرن در کنجِ خانقاه‌های کردستان آرام گرفت و با ذکر و سماء در هم آمیخته شد. بطوریکه ذکرها در هر مقامی با ریتم خاص خود در دف همراه هستند و به عبارتی هر ذکری مقام خود را دارد که مقامهای دف نام دارند.
دف ها از نظر ساختمان ظاهری به هفت دسته تقسیم میشوند: دف مربع، دف مستطیل، دف مستدیر با حلقه، دف مستدیر با زنگوله، دایره زنگی، دف دورویه، دف بی پوست همراه با زنگ
ساختمان دف چگونه است؟
بهترین نوع دف، دف های هستند که از پوست حیوانات و در فصل بهار ساخته میشوند. بدنه دف از چوب است که روی آن پوست حیوانات و یا پلاستیک کشیده شده و با گل میخ محکم میشود. به طور کلی ساز دف از چهار بخش؛ کلاف اصلی، پوست، حلقه‌ها، گل‌میخ‌ها تشکیل میشود که در کنار هم، سازی اینچنین خوش نوا را تولید میکنند. پوست در این ساز نقش مهمی را ایفا میکند. ساخت این ساز با پوست مصنوعی مزایای خود را دارد از جمله اینکه:
• ضخامت سطح پوست دف یک دست است.
• کوک ثابت دارد.
• کشش و مواد سازنده در کل پوست یک دست و یکنواخت است.
• به دلیل اینکه رطوبت را جذب نمیکند در نتیجه تغییر حالت هم نمیدهد.
• بوی نا مطبوع ندارد.
• توسط باکتری‌ها و میکروب‌ها تجزیه نمیشود.
• ارزش ساز به دلیل عدم افت کیفیت پوست آن افت نمیکند.
• کمانه به دلیل کشش یک سان پوست تاب برنمیدارد.
• کوک در هنگام اجرا تغییر نمیکند.
برای ساختن دف با پوست حیوانات معمولا از حیواناتی چون گوسفند، بز، آهو و میش استفاده میشود. برای اینکار پوستی مناسب تر است که کهنه باشد. برای فهمیدن اینکه آیا پوست کهنه است یا خیر، میتوانید به آن آب بزنید اگر از آن بوی نامطبوع ساطع نشود، پوست کهنه است.پوست باید تمام سطح ان یکسان باشد برای دباغی پوست نباید از موادی همانند آهک که در صنایع چرم سازی به کار می‌رود، استفاده شود. پوست دف را نباید خیلی گرم کرد چرا که امکان پاره شدن و اسیب دیدنش وجود دارد. در آخر باید اضافه کنیم که هیچوقت دف را بر روی آتش (حرارت مستقیم ) گرم نکنید بلکه از افتاب یا تشک برقی استفاده کنید.

دسته بندی ها:مقالات
برچسب‌ها